POW-nummers op Java

14-2-2008

Op 1 maart 1944 kwamen de interneringskampen onder militair bestuur. Hierna werden de burgergeïnterneerden net zo geregistreerd als de krijgsgevangenen, d.w.z. als POW (Prisoners Of War).

Op Java betekende dit dat hun gegevens werden bijgehouden op een registratiekaart en dat zij een zogenaamd POW-nummer of registratienummer kregen. Hiertoe werd Java verdeeld in drie districten, zogenaamde bunsho’s. In ieder district kreeg ieder kamp een nummer: in district I van 1 t/m 9, in II van 1 t/m 6, in III van 1 t/m 13 (deze nummers zijn op de website-pagina’s van de betreffende kampen vermeld). Binnen ieder district werd een afzonderlijke nummering van de geïnterneerden bijgehouden. Verhuisde iemand naar een ander district, dan kreeg men een nieuw POW-nummer in dit district, aansluitend aan de reeds eerder uitgegeven nummers.

Individuele POW-nummers zijn terug te vinden op

(1) de Japanse registratiekaarten, die o.a. worden bewaard bij het Nederlandse Rode Kruis in Den Haag (afdeling Oorlogsnazorg),

(2) de briefkaarten, die door het Internationale Rode Kruis werden verstuurd; bij de naam van de geadresseerde werd het teken voor Java (een soort T met drie poten), het bunsho- en het POW-nummer genoteerd (zie o.a. Kampatlas, Deel II, pg 14),

(3) sommige naamlijsten van de kampen, bijvoorbeeld op de eindlijst van Tjideng (augustus 1945), de gecombineerde eindlijst van de drie Tjimahi-mannenkampen (augustus 1945), de lijst van Ambarawa 6 en die van Banjoebiroe 10,

(4) op particuliere eigendommen (kampnummer-plaatje, dagboekje enz).

Uit een individueel POW-nummer kan nu worden afgeleid in welk kamp de betrokkene zat, maar ook uit welk kamp hij kwam, toen hij/zij dat nummer kreeg toegewezen. Als voorbeeld: iemand vindt haar naam en POW-nummer op de eindlijst van Tjideng, namelijk 12500. Uit het overzicht van Bunsho I blijkt, dat zij dit nummer kreeg in het kamp ADEK, toen zij op 25.11.1944 daar aankwam uit het kamp Tjihapit in Bandoeng. Uit de transporttabel van ADEK is af te lezen, dat zij vermoedelijk op 17-3-1945 van ADEK naar Tjideng is overgebracht.

De systematiek van de POW-nummers is uitgezocht door Wiert Krijgsveld. De resultaten van zijn onderzoek zijn uitvoerig beschreven in de Kampatlas, Deel II, pg 15-18. De overzichten van de afzonderlijke bunsho’s kunnen hieronder worden ingelezen.

Bunsho I	Batavia-Buitenzorg	Overzicht
Bunsho II	Bandoeng-Tjimahi	Overzicht
Bunsho III	Semarang t/m Solo	Overzicht

Index